Madde 1 - Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, Siyasi Partiler Kanunu ve diğer ilgili tüm yasal mevzuat çerçevesinde, işbu Tüzük hükümlerine göre kurulmuş olan Partinin adı; İNSAN VE ÖZGÜRLÜK PARTİSİ’dir. Partinin kısaltılmış adı; PİA’dır.
Madde 2- Partinin Tanımlaması: İnsan ve özgürlük Partisi; toplumun tüm kesimlerinin sorunlarını sorun edinen ve onlarla dayanışmayı esas alan siyasi bir partidir. Partimiz tüm canlı-cansız varlıkların evrende bir yeri ve hakkı olduğuna inanan özünde varlığa saygılı bir partidir. Partimizin ideali; çocuklarımızın ve gençlerimizin geleceğe umutla baktığı, tüm ülkede barış ve huzurun tesis edildiği, bölgesinde saygın, güçlü örnek bir Türkiye’yi gerçekleştirmektir. GAYE İnsan ve özgürlük Partisi; sistemin bütün demokrasi dışı uygulamalarına karşı, mağdur edilenlerden, mahrum bırakılanlardan, emekçilerin emeklerinin karşılığının gasp edilmesinden, bireysel özgürlükleri kısıtlananlardan, tabiattan, bitki ve hayvan haklarının çiğnenmesinden, toplumsal barışı zedeleyen, eşitlikleri tahrip edenlere karşı mücadeleyi hedef edinenlerle birlikte barış ve adaletten yana olan demokratik ve adil bir siyasal düzeni tesis etmeyi hedefler.
a) Üyelik: Partinin program ve tüzüğünü kabul eden, parti örgütlerinden birine bağlı olarak çalışan, aidatını ödeyen, 18 yaşını doldurmuş herkes parti üyesi olabilir.
b) Üyeliğe giriş: Partiye üye olmak isteyen kişi, ikamet ettiği ilçenin parti örgütüne, partiye üye en az bir kişiyi referans göstermek suretiyle, üyelik formunu doldurarak başvuru sürecini başlatmış olur. Üyelik formu kopyalı olarak doldurulur ve istenmesi durumunda karşılığında alındı belgesi verilir. Üyelik başvurusu internet vb. yolla da yapılabilir. Bu yöntemle üyelik başvurusunun prosedürü üye kayıt yönetmeliği ile düzenlenir.
c) Üyelik başvurusunun karara bağlanması İlçe yönetim kurulu, üyelik başvurusunu 30 gün içinde karara bağlar. Başvuru kabul edilirse üyelik kaydı karar, tarih ve sırasına göre üye kayıt defterine işlenir. 30 gün içinde karara bağlanmayan başvurular kabul edilmiş sayılır. Üyelik başvurusunun reddi durumunda ilgili kişi, ilçenin bağlı bulunduğu il yönetim kuruluna itiraz edebilir. İl yönetim kurulu itirazı inceler ve 15 gün içinde karara bağlar. Başvurunun reddi veya kabulünde il yönetim kurulunun üye tam sayısının salt çoğunluğu yeterlidir. İl yönetim kurulunun kararı parti işleyişi bakımından kesindir.
Her üye, siyasal mücadelesinin her aşamasında kitleler içinde partinin tüzük ve programını savunmakla yükümlüdür. Partinin bütün faaliyetlerine katılmak, aidatını ödemek, bağlı bulunduğu parti örgütünün verdiği görevleri yerine getirmek; partiye girmesinde yarar gördüğü şahıslarla irtibata geçerek örgütlemek; partinin eğitim çalışmalarına, toplantı ve mitinglerine katılmak, halkın partinin faaliyetlerine katılımını sağlamak her üyenin yapması gereken görevleri arasındadır.
Her üye, parti örgütlerinde ve ilgili toplantılarda eleştiri ve öneride bulunma, Kitlelerin bakışı doğrultusunda edinmiş olduğu görüşleri partiye aktarma ve yeni görüş ve kararların oluşması için özgürce fikir beyan etme, Seçme, seçilme ve göreve talip olma, Bağlı bulunduğu örgüt çerçevesinde Partinin bütün faaliyetlerine katılma, Partinin faaliyetleri hakkında bilgi talep etme, Partinin program ve tüzüğüne aykırı davranışlara zorlanma durumunda uymama hakkına sahiptir.
Üye, bağlı bulunduğu parti örgütüne istifa dilekçesini vermek suretiyle üyelikten ayrılabilir. İstifa dilekçesinin istifa sahibine ait olduğu kesinlik kazandığı andan itibaren üyelik düşer ve parti kimliği geri alınır. İlçe örgütü durumu il örgütüne, il örgütü Genel Başkanlığa bildirir.
Belirtmiş olduğu beyan üzerinden partiye üye olan biri, sonradan aksi verilerin tespiti durumunda parti üyeliğinden silinir ve kimliği geri alınır. İlgili şahıs, bir üst kurul nezdinde itiraz hakkına sahiptir. İtiraz değerlendirilir, bir sonuca bağlanır. Bu sonuç kesindir.
Parti, özel yetenek ve katkılarından faydalanmak üzere, asıl üye olma kriterlerine sahip olmayan fahri üyeler belirleyebilir. Fahri üyelerin belirlenmesi ve hangi örgütlere üye kaydedilebilecekleri PM tarafından bir yönetmelikle belirlenir.
a) Genel Kongre, Partinin en üst yetkili merciidir. Genel Kongre, seçilmiş ve doğal delegelerden oluşur.
b) Seçilmiş delegeler, iki büyük kongre arasında yapılmış son il kongrelerince seçilmiş delegelerdir ve o ilde seçilecek milletvekili sayısının iki katından fazla olamazlar. Seçilmiş olan toplam delege sayısı 1200 kişiden fazla olamaz.
c) Doğal delegeler, Genel Başkan, Parti Meclisi ve Merkez Disiplin Kurulu üyeleri, Partili Bakan ve Milletvekilleri, Parti Üyeliği devam eden Kuruculardan oluşur. d) Kurucu doğal delegelerin sayısı, seçilmiş delege sayısının %15'ini geçemez. Kurucu doğal delegelerin sayısı, seçilmiş delege sayısının %15'inden fazla ise, doğal delegeler kendi aralarında bu oranda delegeyi tespit eder.
a) Olağan Büyük Kongre, 2 yılda bir toplanır. Geçerli sebepler olması durumunda Büyük Kongre tarafından yetkilendirilmiş PM tarafından ertelenebilir. Ancak bu erteleme 1 yıldan fazla olamaz.
b) Büyük Kongrenin toplanacağı yer ve gündem PM tarafından önceden belirlenir ve en az 30 gün önceden parti örgütüne bildirilir.
c) PM’nin çalışma raporu ve hazırlanmış olan bütün karar tasarıları 15 gün önceden parti örgütüne bildirilir.
d) Büyük Kongreye katılacak parti delege listesi, en az 15 gün önce, 2 nüsha olarak düzenlenmek kaydıyla, Büyük Kongre için Yüksek Seçim Kurulu’nun önceden belirlediği Seçim Kurulu Başkanlığına verilir. Toplantının yeri, günü, saati ve çoğunluğun sağlanamaması halinde yapılacak ikinci toplantıya ilişkin konular bu beyanda yer alır.
e) Büyük Kongre’nin toplanması için Büyük Kongre delegelerinin salt çoğunluğunun hazır bulunması yeterlidir. İlk çağrıda Kongre Delegelerinin salt çoğunluğu sağlanamazsa, ikinci toplantı yeter sayısına bakılmaksızın katılan delegelerle yapılır.
a) Genel Başkan veya PM’nin gerekli görmesi üzerine veya Büyük Kongre delegelerinin en az 1/5’nin yazılı istemi üzerine Olağanüstü Büyük Kongre toplanır.
b) Olağanüstü Büyük Kongre’nin gündemi, kongre talebinde bulunanlarca belirlenir ve belirlenen gündemle sınırlı görüşülür.
c) Olağanüstü Büyük Kongre talebi, usulüne uygun biçimde ilgili yönetim birimine ulaştırılmasından itibaren en geç 3 ay içerisinde yapılır. Kongrenin yeri, gündemi ve varsa diğer kongre belgeleri en az 15 gün önceden delegelere gönderilir.
a) Parti Meclisi (PM), 30 üyeden oluşur. Büyük Kongre tarafından, 30 asil ve 15 yedek üye olarak seçilir. b) Genel Başkan PM’nin de Başkanıdır. Genel Başkan’ın bulunmadığı hallerde toplantıyı, Genel Başkan’ın görevlendirmiş olduğu bir Genel Başkan Yardımcısı yönetir. c) PM’den boşalma halinde, boşalan üyenin yerine oy sırasına göre yedek üyeler getirilir.
a) PM, en geç üç ayda bir toplanır. PM’nin toplantı gündemini, Genel Başkan’ın görüşünü almak kaydıyla, Genel Başkan’ın görevlendireceği bir Genel Başkan Yardımcısı hazırlar ve toplantı gününden 7 gün önce üyelere bildirir. 5İncelenecek yazı, tasarı, proje ya da belge varsa 7 gün önceden üyelere iletilir.
b) 1/5 üyenin görüşülmesini istediği konular da gündeme alınır.
c) Genel Başkan, Merkez Yürütme Kurulu gerek gördükçe ve PM’nin 1/5 üyesinin yazılı istemi halinde, görevlendirilen Genel Başkan Yardımcısı, gündemi açıklayarak PM’yi olağanüstü toplantıya çağırır.
d) PM, bilgi almak ya da belirli bir konuyu görüşmek üzere, toplantılarına partili bakanları çağırabilir. PM üyesi olmayan bakanlar, görüş beyan eder fakat oy kullanamazlar.
e) Olağan toplantılara bir yılda 3 kez mazeret bildirmeden katılamayanların üyeliği, üye tam sayısının salt çoğunluğunca ve gizli oyla alınacak kararla düşer.
f) Üye tam sayısının salt çoğunluğuyla toplanır.
PM, Büyük Kongreden sonra partinin en yetkili organıdır. Bu yetkisiyle;
a) İki Büyük Kongre arasında partiyi yönetir.
b) Merkez Yürütme Kurulu (MYK)’nu seçer.
c) Yasa ve tüzükle Büyük Kongreye verilmiş yetkiler dışındaki tüm kararları alabilir.
d) Parti programı ve büyük kongre kararları çerçevesinde partinin politikalarını saptar. Seçim Bildirgesini hazırlar. Bu politikaların uygulanması ve benimsenmesi için gerekli çalışmaları yapar.
e) Parti örgütü ve işleyişi ile ilgili kararlar alır.
f) Parti işlerini düzenleyen, çalışma kurallarını belirleyen yönetmenlikler yapar.
g) Seçimlere katılıp katılmamaya karar verir. Bütün seçimlerde, tüzük hükümlerine ve Siyasal Partiler Yasası (SPY)’nın 37. maddesindeki hükme göre aday saptama yöntemini belirler.
h) Yıllık bütçeyi görüşür karara bağlar ve kesin hesabı onaylar.
ı) Büyük Kongre’yi toplantıya çağırır. Gündemi hazırlar, Büyük Kongreye sunulacak parti çalışmalarını içeren faaliyet raporunu, kesin hesap ve bilançoyu hazırlar. Parti Program ve Tüzüğünde yapılacak değişiklik tasarılarına son şeklini vererek, kongreye sunar.
i) Partide ihtiyaç duyulan konularda Merkez Yürütme Kurulu’yla birlikte partili ve partisiz kişilerin katıldığı Danışma Kurullarını oluşturur.
j) SPY’nın 38. maddesine göre Milletvekili Genel ve Ara Seçimleri’nde partice gösterilecek kontenjan adaylarını seçer ve gösterir. Gerekli görülen hallerde yerel yönetim seçimlerinde aday belirler.
k) İl ve İlçe Kongrelerinin takvimini hazırlar ve yürütülüş yöntemlerini belirler.
l) Yasa ve tüzükte öngörülen diğer görevlerini yapar, yetkilerini kullanır.
m) Partinin amaç ortaklığı olan uluslararası kuruluşlara üye olmasına karar verir.
n) Yılık tahmini bütçeyi hazırlar.
4- Karar alma biçimi PM, karar alırken, partinin çoğulcu, farklı kesimler ve dünya görüşlerinden üyelerin yer aldığı bir parti olduğunu her zaman gözeterek uzlaşmayı esas alarak; toplantıya katılan üyelerin salt çoğunluğuyla kararlar alır. Temel konularda kararları almadan önce, parti organları ve mümkünse tüm parti üyeleri içinde konuları tartış-maya açar, yazılı görüşler alır. Yine temel konularda referandumu karar altına alabilir.
a) Genel Başkan, Disiplin Kurulları dışında tüm parti organlarının başkanıdır. PM ve Merkez Yürütme Kurulu (MYK)’nda oy kullanma hakkına sahiptir.
b)Partiyi, dışarıya karşı temsil eder. Tüzük, Program, Büyük Kongre ve PM kararları doğrultusunda Merkez Yürütme Kurulu ile birlikte partiyi yönetir ve koordine eder.
c) Partiyi temsil yetkisi genel başkana aittir. Kanunlardaki özel hükümler saklı kalmak kaydıyla parti adına dava açma ve davada husumet yetkisi, Genel Başkana veya ona izafeten bu yetkileri kullanmak üzere parti tüzüğünün göstereceği parti mercilerine aittir
d)Yetkili kurullarca verilen kararların uygulanmasını; parti faaliyetlerinin koordinasyonunu Merkez Yürütme Kurulu ile sağlar.
e)Büyük Kongreyi toplama yetkisine sahiptir. Gündem belirleyerek, PM, MYK ve Meclis gurubunu toplantıya çağırır.
f) Gerekli gördüğü konularda danışmanlar atar ve araştırma yaptırır.
g) Parti genel Merkezi’nin çalışmalarını Genel Başkan Yardımcılarıyla birlikte düzenler.
h)Genel Merkez alanında bulunmadığı hallerde bir genel başkan yardımcısını vekil tayin eder.
a) MYK, PM Üyeleri arasından seçilir. MYK, 15 kişiden oluşur.
b) MYK’de boşalma halinde, PM’ce, üyeleri arasında boşalan üyenin yerine seçim yapılır.
c) MYK üyeleri, PM üyelerinden en az 7 üyenin teklifi üzerine, PM tarafından salt çoğunluğun gizli oyu ile görevden alınır.
d) MYK’nın 3 olağan toplantısına ard arda mazeret bildirmeden katılmayan üye, kurulun tam sayısının salt çoğunluğunun oyuyla görevden alınabilir.
a) MYK’ye, Genel Başkan başkanlık eder. Bulunmadığı durumlarda; toplantıyı görevlendirdiği Genel Başkan Yardımcısı yönetir.
b) MYK, olağan olarak ayda bir toplanır. MYK’nın gündemini, Genel Başkan, Genel Başkan yardımcılarının önerileri doğrultusunda hazırlar ve ilgili Başkan Yardımcısı kanalıyla MYK üyelerine bildirir. Genel Başkan ve MYK’nın 5 üyesinin istemesi halinde MYK olağanüstü toplanır.
a) MYK, partinin çoğulcu yapısını gözeterek, uzlaşmacı bir mantıkla üye tam sayısının salt çoğunluğuyla toplanır; toplantıya katılan üyelerin salt çoğunluğuyla karar alır.
b) MYK, PM tarafından seçildikten sonra en geç bir hafta içinde toplanır ve kendi içinde görev bölüşümü yapar.
a) Büyük Kongre ve PM’nin kararlarını hayata geçirir. Parti düşüncesi ve programının kitleselleşmesi; parti örgütünün gelişip güçlenmesi için azami çaba sarf eder.
b) Partinin hükümetle, başka parti ve kuruluşlarla olan ilişkilerini, PM’nin ilke ve kararları doğrultusunda düzenler.
c) Parti politikalarının gelişip güçlenmesi için araştırma yaptırır, parti yayınlarını organize eder, parti içi eğitim çalışmalarını düzenler.
d) Olağan ve Olağanüstü Kongrelerle ilgili hazırlıkları yapar.
e) Yıllık Bütçeyi hazırlar, PM’nin onayına sunar; akabinde uygular. Büyük Kongreye ve ilgili yerlere sunmak üzere kesin hesabı çıkarır.
f) Genel Saymanı seçer.
g) Partinin uluslararası ilişkilerini düzenler, çalışmalarını yürütür.
h) Tüzük hükümlerinin öngördüğü biçimde parti örgütünü yönetir, örgütü denetler, partinin büyümesi için gerekli önlemleri alır.
i) İlçe ve İl Kongre çalışmalarının, delege seçimlerinin, yasa, tüzük ve yönetmenliklerle yetkili kurulların kararlarına uygun yapılması için çalışır. Denetimlerini düzenli sürdürür ve gerekli kararı gecikmeden alır.
j) PM’ye sunulacak raporları hazırlar.
k) Genel Başkan Yardımcıları: Görev alanlarına bağlı olarak Genel Başkan, Yardımcılarını seçer. Tüm genel başkan yardımcıları, görev alanları ve çalışma tarzlarıyla ilgili yönetmenliklerini tüzüğe uygun bir şekilde hazırlayıp MYK’nın onayına sunar.
l) Parti örgütü bulunmayan il ve ilçelerde, kurucu veya geçici yönetim kurulunu belirler ve atamasını yapar.
m) Genel merkezde görevlendirilecek kadrolu elemanların sayısını ve görevlerini tespit eder.
MADDE 11: GENEL SAYMAN
a) Genel Sayman, MYK tarafından kendi üyelerinin arasından gizli oyla ve üye tam sayısının salt çoğunluğuyla seçilir.
b) Genel Sayman, çalışma kurallarını belirleyen yönetmenliği hazırlar, MYK’nın onayından sonra uygulama alanına geçer.
c) Genel Sayman, parti gelirlerinin toplanması ve harcamalarının yapılmasını; gelir-gider defterinin, bütçe ve kesin hesapların tüzük ve yasalara uygun biçimde tutulmasını sağlamak; parti gelirlerinin yasal ve meşru bir biçimde arttırılması projelerini hazırlamak ve MYK’ye sunmak ve yetkili kurulların bu konulara ilişkin kararlarını uygulamakla görevlidir.
10B-İL ORGANLARI
MADDE 12: İL KONGRESİ VE YÖNETİM KURULU (İYK)
1- İl Kongresi
a) İl Kongresi, il düzeyinde partinin en yüksek karar organıdır.
b) En az iki en çok üç yılda bir olağan olarak PM tarafından çizilen genel çerçeve içinde, İl yönetim Kurulunun belirlediği tarih, yer ve gündemle toplanır.
c) İl Yönetim Kurulu (YK)’nu seçer. İl Yönetim Kurulu’nun gerekli görmesi veya İl Kongresi üyelerinin en az 1/5’nin yazılı istemi üzerine; ya da İl Yönetim Kurulu görevinin tümüyle boşalması halinde, olağanüstü toplanabilir.
d) İl Kongresi, seçilmiş̧ ve doğal delegelerden oluşur. İlçe Kongrelerinin yapılmaması hallerinde İl Kongresi, il çapındaki üye sayısının 600’ü aşması halinde PM’ce yayınlanacak yönetmeliğe uygun olarak köy ve mahallelerde seçilecek delegelerle, üye sayısının 600’ü aşmaması halinde il çapındaki tüm üyelerin katılımı ile toplanır. 2- Seçilmiş delegeler: İlçe kongrelerince seçilir. İlçe kongrelerince seçilen delege sayısı 600’ü aşamaz. 3- Doğal delegeler: O ilin milletvekilleriyle, Yönetim ve Disiplin Kurullarının Başkan ve üyeleri, Belediye Başkanları, İl Kongresinin doğal delegeleridirler.
a) Geçici/Kurucu İl Yönetim Kurulu başkan ve üyeleri, Kongreye katılabilirler, ancak Kongre üyesi değillerse, oy kullanamazlar.
b) Son seçimlere girilmemiş̧ illerin ilçeleriyle ilgili oranlar, ilçelerin seçmen sayısına göre, MYK tarafından saptanır.
c) İl Kongresinde, İl Başkanı, İl Yönetim Kurulu asil ve yedek üyeleri, İl Disiplin Kurulu asil ve yedek üyeleri ve o ilin milletvekili sayısının iki kati sayıda Büyük Kongre Delegeleri seçilir.
4- İl Yönetim Kurulu (İL YK)
a) İl Yönetim Kurulu, her ilde İl Başkanı hariç 7 asil 3 yedek üyeden oluşur. Boşalan asil üyelikler, oy sırasına göre yedekleri ile doldurulur.
b) Olağan olarak 30 günde bir toplanır. Toplantı gündemini, başkan ve sekreter birlikte hazırlar. Hazır bulunan üyelerin en az 1/4’nün istemiyle gündeme yeni madde tartışmasız eklenir.
c) İl Yönetim Kurulu, üye sayısının salt çoğunluğuyla yapacağı ilk toplantısında, üyeleri arasından, sekreteri ve saymanı seçip görev bölümü yapar.
5- İL YK Başkanı:
İl Yönetim Kurulu çalışmalarını düzenlemek ve koordine etmekle görevlidir.
6- İl YK sekreteri:
Parti’nin il düzleminde her türlü yazışma işlerinin, sekreterlik ve büro hizmetlerinin yürütülmesinden sorumludur. İl Başkanı’nın bulunmadığı durumlarda, İl sekreteri Yönetim Kurulu’nun toplantılarını yönetir.
7- İl YK Saymanı:
İl Parti örgütünün hesaplarının yürütülmesinden sorumludur. Gelir gider işlerinin süresi içinde ve düzenli yapılmasını sağlar, ilçelerden gönderilen üye ödenti paydalarını toplar. Merkez ödentisini gönderir ve bu işlemler için gerekli girişimleri yapar.
a) İl Yönetim Kurulu Olağan üstü toplantısı, İl Başkanı veya Yönetim Kurulu 1/5 üyenin talebiyle yapılır.
b) İl Yönetim Kurulu kararları üye sayısının salt çoğunluğuyla alınır. Kararlar alınırken, partinin çoğulcu, farklı dünya görüşlerinde üyenin varlığı göz önüne alınır.
c) İl Yönetim Kurulu, ildeki parti çalışmalarını tüzük, program Büyük Kongre, PM, kararları ışığında değerlendirir, tam inisiyatifle karar alıp yürütür. Bu bağlamda, yerelde politikalar oluşturup uygulamak konusunda tam yetkilidir.
d) İl Kongresinin gündemini, çalışma raporunu ve bütçesini hazırlar.
e) Özgül alanlara ilişkin parti çalışmalarının yürütülmesi ve politikaların oluşturulmasının araçları olarak Çalışma Grupları kurar.
f) Partinin günlük etkinliklerini gerçekleştirmek amacıyla Uzmanlık Komisyonları kurar.
g) İhtiyaç duyması halinde, parti üyesi olup olmadığına bakmadan, uygun kişilerin katıldığı Danışma Kurulları oluşturur.
MADDE 13: ILÇE KONGRESİ VE YÖNETİM KURULU (YK) ,
1- İlçe Kongresi
a) İlçe Kongresi, ilçe ve o ilçeye bağlı mahalle ve köylerde kayıtlı üyelerin seçtikleri en çok 400 üyeden oluşur.
b) İlçe Yönetim Kurulu üyeleri, İlçe Kongresinin doğal üyeleridir. Geçici/Kurucu Yönetim Kurulu başkan ve üyeleri de Kongreye katılabilirler; ancak Kongre delegesi seçilmişlerse oy kullanamazlar.
c) İlçe Belediye Başkanı ile ilçeye bağlı diğer belediyelerin; merkez ilçedeki merkez ilçe çevresindeki diğer Belediye Başkanları ve Büyük Şehir Belediye Başkanı dışındaki İl Belediye Başkanları, Merkez İlçe Kongresinin doğal delegesidirler.
d) İlçe Kongresi’nin delegelerinin mahallelere göre dağılımı, partinin son genel seçimlerde, o ilçede aldığı oy sayısı esas alınarak saptanır. Parti, seçime katılmamış̧ ise, bu oranlama, üye sayısına göre yapılır. Bir ilçede kayıtlı üye sayısı 400 veya daha az ise, İlçe Kongresi üyelerinin tümünün katılımı ile yapılır.
e) Delege seçimleri yönetmenliği uyarınca, delege seçimlerinde, Cumhuriyet Baş Savcılığına bildirilmiş̧ üye listeleri esas alınır. 13
f) İlçe Kongresi olağan olarak iki yılda bir yapılır. PM kararı ile bu süre 1 yılı geçmemek üzere uzatılabilir. İlçe Yönetim Kurulu’nun saptayacağı yer, gün ve gündemle yapılır.
2- Olağanüstü Kongre
İlçe Yönetim Kurulu’nun kararı ve ilçe üyelerinin, “delegelerinin” 1/5’nin yazılı istemiyle olur. İlçe YK’nun Çalışma Raporu, toplantı yeri ve gündemi İlçe Kongresi’nden 15 gün önce delegelere gönderilir.
3- Kongre görev ve yetkileri
a) İlçe Yönetim Kurulu’nun asil ve yedek üyelerini gizli oyla seçmek.
b) İlçe Yönetim Kurulu’nun Çalışma Raporunu görüşerek karara bağlamak.
c) İlçe örgütünün gelir-gider hesabını kabul ve İlçe Yönetim Kurulu’nu aklamak veya kesin hesabını reddetmek.
d) Program ve tüzük doğrultusunda, ülke ve dünya olaylarını incelemek, değerlendirmek ve karara bağlamak.
e) Program ve tüzük doğrultusunda, parti sorunlarını incelemek, değerlendirmek ve karara bağlamak.
f) İlçe düzeyinde yerel politikalar olusturmak ve yürürlüğe sokmak.
g) Mahalle ve köy temsilciliklerinin genel üye toplantılarından gelen karar tasarılarını görüşüp karara bağlamak.
h) İl Kongresi üyelerini seçmek.
4- İlçe yönetim kurulu (İlçe YK)
a) İlçe Yönetim Kurulu, ilçelerde ve il merkezlerindeki Merkez İlçede İlçe Başkanı hariç 5 asil 1 yedek üyeden oluşur. Boşalan asil üyelikler, oy sırasına göre yedeklerden doldurulur.
b) İlçe YK, parti çalışmalarını, tüzük, program; Büyük Kongre, PM, MYK ve İl Yönetim Kurulu kararları ışığında değerlendirir, tam yetki ve inisiyatifle, çoğulcu yapıyı gözeterek karar alır ve yürütür.
c) İlçe YK en geç bir hafta sonra yapacağı ilk toplantısında, kendi içinde ihtiyaç duyduğu görev bölümünü yapar. Her İlçe Yönetim Kurulu görev bölümü sırasında İlçe Sekreteri ve İlçe Saymanı’nı seçer.
5- İlçe YK Başkanı:
a) Parti’nin ilçedeki tüm çalışmalarını İlçe YK vasıtasıyla düzenler ve koordine eder.
b) İlçe YK sekreteri, Partinin her türlü yazışma islerinin, sekreterlik ve büro hizmetlerinin yürütülmesinden sorumludur. İlçe Başkanının bulunmadığı durumlarda, İlçe Yönetim Kurulu toplantılarını yönetir.
c) İlçe YK Saymanı, İlçe parti örgütünün hesap işlerinin yürütülmesinden sorumludur. Gelir ve gider islerinin süresi içinde ve düzenli yapılmasını sağlar, üye ödentilerini toplar, il ödentisini gönderir ve bu işlemler için gerekli girişimleri yapar.
d) İlçe YK olağan olarak en az 15 günde bir toplanır. İlçe Başkanı’nın veya üyelerinin en az 1/2’nin istemiyle olağanüstü toplantı yapabilir. Toplantı gündemini, İlçe Başkanı hazırlar. Hazır bulunan üyelerin, en az 1/4 istemiyle gündeme yeni maddeler tartışmasız eklenir.
e) İlçe YK, görev alanı içinde tüm parti çalışmalarını yürütmekle yükümlüdür.
MADDE 14: BELDE ÖRGÜTÜ
a) Belde Örgütü, il ve ilçe merkezleri dışında, belediye olan yerlerde, başkan hariç 3 kişiden oluşur.
b) Belde Yönetiminin ilk kuruluşu, İlçe Yönetim Kurulu’nun görüşü alınarak, 3 parti üyesi tarafından oluşturulur.
c) Belde Yönetim Kurulu, İlçe Başkanının ya da İlçe Yönetim Kurulu’nun görevlendireceği İlçe Yönetim Kurulu’ndan bir üyenin başkanlığında yapılacak toplantıda o beldede oturan partili üyelerce seçilir.
MADDE 15: DANIŞMA MECLİSLERİ- EĞİTİM KÜLTÜR SANAT VE POLİTİK ARAŞTIRMALAR MERKEZİ
1- Parti Merkez Danışma Meclisi
a) Genel Başkan, PM üyeleri, Merkez Disiplin Kurulu üyeleri, il başkanları ve il temsilcileri, ilçe başkanları, partili il belediye başkanlarından oluşur.
b) Parti Merkez Danışma Meclisi, parti politikaları ile ilgili her konuda PM ve MYK’na öneri niteliğinde kararlar alabilir.
c) Parti Danışma Meclisi, yılda en az bir kez toplanır. Çalışma esasları PM tarafından çıkarılacak bir yönetmenlikle belirlenir.
d) Genel Başkan ve Merkez Yürütme Kurulu’nun gerekli gördüğü hallerde Merkez Yürütme Kurulu, Parti Merkez Danışma Meclisi’ni toplantıya çağırır.
e) Gündem 15 gün önceden katılımcılara iletilir. Ama, Parti Merkez Danışma Meclisi, esas olarak bu gündemi temel alarak kendi gündemini oluşturur.
f) Parti Merkez Danışma Meclisi toplantısı, Genel Başkan ya da Parti Başkanlık Merkez Yürütme Kurulu’nun tespit edeceği bir Genel Başkan Yardımcısı tarafından bir açılış̧ konuşmasıyla açılır.
g) Yönetimi, katılımcıların iradesi ve demokratik seçimle belirlenen 3 kişilik bir Divan tarafından yönetilir.
2- İl Danışma Meclisi
a) İL YK Kurulu ve Disiplin Kurulu Üyeleri; İlçe YK ve Disiplin Üyeleri; Belde örgütü yöneticileri, İl Kongresi delegeleri, İl Milletvekilleri, İl Parti Meclisi üyeleri, İl Büyük Kongre delegeleri, partili il belediye başkanları, Büyük Belediye Meclis Üyeleri ve il genel meclis üyeleri, il çevresindeki sivil toplum (sendikalar, kooperatifler vb.) ve mesleki kurumlarda yönetici ve bu örgütlerde parti çalışma birimlerinin temsilcisi ve başkanı olan partililerden oluşur.
b) Yılda en az bir kez toplanır. İl yönetim Kurulu’na tavsiye niteliğinde karar alır ve ilin çeşitli sorunları üzerine görüş̧ ve öneriler oluşturur.
3- İlçe Danışma Meclisi
a) İl YK üyeleri, İlçe YK üyeleri, belde örgütü yöneticileri, partili belediye başkanı, belediye meclisi ve il genel meclisi üyeleri; ilçenin il ve Büyük Kongre kongresi delegeleri, ilçe çevresindeki sivil toplum ve meslek örgütlerde yönetici ve temsilci olan partililer; partili muhtarlar ve parti örgütleri tarafından tespit edilip çağrılacak partisiz yurttaşların katılımı ile oluşur.
b) Yılda en az iki kez toplanır. İlçe sorunları üzerine görüş̧ ve öneriler oluşturur.
c) İl ve İlçe Danışma Meclisleri, ilgili Yönetim Kurulu’nun ya da üst yönetim biriminin isteği halinde olağanüstü toplantılar da yapar. İl çevresindeki ilçeler, Danışma Meclislerini birleştirerek toplayabilirler.
d) İl ve İlçe Danışma Meclisleri, İl ve İlçe Başkanları, Onların olmaması halinde Başkan Yardımcıları ve sekreterler tarafından bir konuşma ile açılır. Katılımcıların iradesi ve demokratik seçimle tespit edilecek Divan tarafından yönetilir.
4- Eğitim kültür sanat merkezi
PM, toplumsal ilişkiler bakımından önemi açık olan eğitim, kültür ve sanat alanında gerekli araştırma, inceleme ve parti politikanın tespiti için danışmanlık yapacak Eğitim, Kültür ve Sanat araştırma merkezi adı altında kuruluşlar oluşturabilir. Bu türden kurum ve kuruluşlarda gerek parti üyesi ve gerekse parti üyesi olmayan fakat belirtilen alanda yararlı olabilecek kişiler istihdam edilebilir. Eğitim, Kültür ve Sanat Merkezi, kurulması ve idamesi dışında bütün çalışmalarında serbesttir. Belirtilen konularda araştırma, inceleme yapmak, Partiye ve parti üyelerine bilgi, belge, rapor sunmak ve eğitici programlar yapmak başlıca görevidir. Eğitim, Kültür ve Sanat Merkezi parti politikasının oluşması için öneride bulunabilir fakat araştırmaları parti için bağlayıcı bir özellik taşımaz.
5- Politik araştırmalar merkezi
PM, gerek parti politikasının tespitinde gerekse dünyadaki yeni akımları tanıma ve ilişki kurmada referans olabilecek nitelikte araştırma inceleme yapabilecek düzeyde Politik Araştırmalar Merkezi adı altında kuruluşlar oluşturabilir. Bu türden kurum ve kuruluşlarda gerek parti üyesi ve gerekse parti üyesi olmayan fakat belirtilen alanda yararlı olabilecek kişiler istihdam edilebilir. Politik Araştırmalar Merkezi, kurulması ve idamesi dışında bütün çalışmalarında serbesttir. Belirtilen konularda araştırma, inceleme yapmak, Partiye ve parti üyelerine bilgi, belge, rapor sunmak ve eğitici programlar yapmak başlıca görevidir. Politik Araştırmalar Merkezi parti politikasının oluşması için öneride bulunabilir fakat araştırmaları parti için bağlayıcı bir özellik taşımaz.
MADDE 16: İL, İLÇE VE BELDE KONFERANSLAR
İl, İlçe ve Belde örgütü, tartışacağı ve karar alacağı konularda gerekli gördüğü uzman, bilim adamı, gazeteci, yazar vb. kişilerin de görüşüne baş vurmak üzere çağrılı olduğu, tüm parti üyeleri ve isteyen partisiz yurttaşların da tartışmacı ve izleyici olarak katılacağı “İl, İlçe, Belde Üyeleri ve Partisiz Vatandaşlar Konferansları” toplayabilir. Bu konferansların görüş̧ alış̧ verişi, tartışma ve kararları parti örgütleri için tavsiye niteliğindedir.
MADDE 17: PARTİ TEMSİLCİLİĞİ VE LOKALLERİ
Henüz il, ilçe ve beldelerde örgüt kurulmamışsa; il veya ilçe merkezlerinde ve beldelerde başvuran yurttaşlara ilk elden parti hakkında bilgi vermek, tüzük, program ve parti yayınları ile, rozet, flama vb. parti sembollerini satmak, dağıtmak, üyelik için baş vuran vatandaşların giriş̧ belgelerini kabul etmek ve böylece o yerde parti örgütünün kurulmasına olanak sağlamak amacıyla, Parti Merkez Yürütme Kurulunun sorumluluğunda olmak üzere görevlendireceği bir parti üyesiyle / üyeleriyle, “Parti Temsilciliği” açılabilir. İL ya da ilçe veya beldede parti örgütü kurulduğu zaman, temsilciliğin görevi son bulur. Partinin Genel Merkez, il, ilçe örgütleri ve temsilcileri ihtiyaç duymaları halinde, bulundukları bölgelerde Dernekler Yasası 90. maddesi çerçevesinde lokal açabilirler.
MADDE 18: YURT DIŞI ÖRGÜTLENMESİ
Parti, yurt dışında parti temsilcilikleri oluşturabilir. Temsilcilikler seçimle demokratik bir tarzda oluşturulur. Yurt dışı temsilciliklerin oluşması için, yurt dışından bir talebin olmasına bu talebin PM tarafından değerlendirilip onaylanmasından sonra yürürlüğe girer.
a) Yurt dışı örgütlenmesi, Parti Merkez Yürütme Kurulu’na bağlı olarak çalışmalarını yürütür.
b) Yurt dışı örgütleri, partiyi bulundukları ülkede temsil eder; o ülkelerde partiye üye kazandırır, seçimlerde oy kullanmaları için koşulları olgunlaştırır; çeşitli parti, kişi ve kuruluşlara parti adına ilişkileri sürdürür.
c) Örgütlenmenin yapısı, kuralları ve oluşumu; örgütlenme yapılacak ülkelerin özgül koşulları göz önüne alınarak MYK tarafından hazırlanan “Yurtdışı Örgütlenmesi Yönetmenliği” tarafından belirlenir.
MADDE 19: PARTİ GENÇLİĞİ
a) Parti, gençlik sorunları konusunda çalışma yapmak, gençlerin sorunlarına çözüm bulmak ve onları partiye kazandırmak için Gençlik Kolu Örgütü kurar; gençliğin toplumsal kitlesel demokratik hareketine ve örgütlenmesine destek verir.
b) Gençlik Kolu, Merkez, İl ve İlçe Gençlik Kollarından oluşur. Gençlik Kollarının kurulmasına Merkezde PM; İllerde İl Yönetim Kurulu, İlçelerde İlçe Yönetim Kurulu karar verir.
c) 18 ve 30 yaşları arasındaki parti üyeleri aynı zamanda gençlik kolu örgütü üyesidirler. Merkez Gençlik Kolu Yürütme Kurulu 15 üyeden; İl Gençlik Yürütme Kurulu 7 üyeden; İlçe Gençlik Kolu Yürütme Kurulu 5 üyeden oluşur. Her Yürütme Kurulu, kendi içinde sözcü, sekreter ve sayman seçer.
d) Merkez Gençlik Kolu PM’ye, İl Gençlik Kolu Merkez Gençlik Kolu Yürütme Kuruluna, İlçe Gençlik Kolu İl Gençlik Kolu Yürütme Kurulu’na bağlı olarak çalışır.
e) İl ve İlçe Gençlik Kolları yılda bir kere kongrelerini gerçekleştirirler. İlçe Gençlik Kolu Kongresi’ne ilçe örgütüne üye 18 ile 25 yaşını doldurmuş̧ bütün üyeler katılabilir. İlçe Gençlik Kolu Yürütme Kurulu üyeleri İlçe Kongresi’nin doğal delegeleridir. İlçe Gençlik Kolu Kongresi, Yürütme Kurulunu ve İl Gençlik Kolu Delegelerini seçer.
f) İl Gençlik Kolu Kongresi’ne, ilçelerden seçilmiş̧ delegeler katılır. İl Gençlik Kolu Yürütme Kurulu üyeleri, İl Gençlik Kolu Kongresi’nin doğal delegeleridir. İl Gençlik Kolu Kongresi, İl Gençlik Kolu Yürütme Kurulu’nun ve Merkez Gençlik Kolu delegelerini seçer. İl Gençlik Kongresi’nde her beş̧ delege bir Merkez Gençlik Kolu Kongre delegesini seçebilir.
g) Merkez Gençlik Kongresi, İl Gençlik Kolu Kongrelerinden seçilmiş̧ delegelerle toplanır. Merkez Gençlik Kurulu Yürütme Kurulu üyeleri, Kongrenin doğal delegeleridir. Merkez Gençlik Kolu Kongresi, Yürütme Kurulu’nu seçer.
h) Gençlik Kolları Genel Merkez, il ve ilçe binalarında çalışır. Gerek görülürse, PM’nin izni ile ayrı gençlik kolu binaları da açabilir. 20i) Gençlik Kolu örgütlerinin ilk kongrelerinin yapılmasına kadar, ilçe gençlik kolu Parti İlçe Yönetimi, il gençlik kolu parti İl Yönetimi ve Merkez Gençlik Kolu PM tarafından oluşturulur.
MADDE 20: KADIN KOLU
a) Parti, kadın sorunları ile ilgili çalışmaları yürütmek, genel kadın hareketine destek vermek için Kadın Kolu Örgütü kurar.
b) Merkez Kadın Kolu kurulmasına PM karar verir. PM, Merkez Kadın Kolu faaliyetini sürdürmek için, kendi içinde yeterli sayıda üyesini görevlendirir.
c) İl ve ilçelerde Kadın Kolu kurulmasına, il ve ilçe yönetim kurulları karar verir.
d) İl Yönetim Kurulları, kadın kolu çalışmalarını yürütmek için il örgütü üyeleri arasından 7 üyeyi seçer. İl Kadın Kolu, İl Yönetim Kurulu’na bağlı olarak çalışır .
e) İlçe Yönetim Kurulları, kadın kolu çalışmalarını yürütmek için 5 üye seçer. İlçe Kadın Kolu İlçe Yönetim Kuruluna bağlı olarak çalışır.
MADDE 21: GÖREVDEN ALMA
Yasa ve tüzük gereklerini yerine getirmeyen, üst kurulların ve disiplin kurullarının sürekli yazılarını ya da partinin zarar görmesine yol açacak biçimde yargı mercilerinin ya da idare mercilerinin süreli yazılarını zamanında yanıtlamayan İl, İlçe ve Belde Başkanları ile Yönetim Kurulu Üst Yönetim Kurulunca yazı ile uyarılır. En çok 30 günlük süre içinde uyarı gereklerini yerine getirmeyen Başkan ve Yönetim Kurullarının yenilenmesi amacıyla, İlçe ve İl Kongreleri bir üst kurul tarafından 30 gün içinde toplantıya çağrılır. Kongreyi toplamayan Başkan ve Yönetim Kurulları bir üst kurulca görevden alınır. Üst kurul, görevden alınan Başkanların ya da Yönetim Kurullarının yeniden seçimi için, 30 gün içinde Kongreyi gerçekleştirmek için, tüzüğe uygun hazırlıklar yapar.
MADDE 22: SEÇİMLERE İTİRAZ
İlçe veya Beldeye bağlı mahalle veya köylerdeki delege seçimlerinden sonraki 2 gün içinde, İl Yönetim Kurulu’na itiraz edebilir. İtiraz neticesinde İl Yönetim Kurulu’nun vereceği karar kesindir. İl ve İlçe Kongreleri’nden 7 gün önce parti binasında askıya alınan listeye, delege seçildiği halde adı yazılmamakla, seçilmediği halde yazılmak ya da yanlış̧ yazılmak gibi nedenlerle, 3 günlük duyuru süresi içinde ilgili Seçim Kurul Başkanlığı’na itiraz edebilir. İlçe ve İl Kongreleri’ndeki ve Büyük Kongrelerdeki seçim işlemlerine veya sonuçlarına ilişkin itirazlar, tutanakların düzenlenmesinden başlayarak 2 gün içinde ilgili Seçim Kurulu Başkanlığı’na bildirilir. Belde seçimi kararlarına karşı üyeler üç gün içinde İlçe Yönetim Kurulu Başkanlığına, İlçe Yönetim Kurulu’nun konuya ilişkin kararına karşı 3 gün içinde Parti Meclisi’ne itiraz edebilirler.
MADDE 23: YARGI YOLUYLA KONGRE
Büyük Kongre veya İl ve İlçe Kongreleri’nde yapılan seçimlerin, ilgili Seçim Kurulu Başkanlığı’nca iptal edilmesi durumunda Seçim Kurulu Başkanı’nın saptadığı ve bildirdiği gün, saat ve yerde seçimlerin yenilenmesi için Kongre toplanır. Bu Kongre’de yalnız seçim yapılır, görevini yapmayarak veya savsaklayarak seçimlerin iptaline neden olan sorumlular hakkında disiplin işlemi uygulanabilir.
C- PARTİ GRUPLARI
MADDE 24: TBMM PARTİ GRUBU– GRUP YÖNETİM KURULU– GRUP BAŞKANI
TBMM Parti Grubu, yasada belirtilen yeter sayıda milletvekili olması halinde kurulur ve kuruluşu Genel Başkan tarafından TBMM Başkanlığı’na bildirilir. 22Parti Grubu, Büyük Kongre, Parti Meclisi Kararları ve program doğrultusunda yasama çalışmasını Grup İç Yönetmenliği çerçevesinde sürdürür. Tek tek grup üyesi milletvekilleri de, aynı doğrultuda yasama çalışmalarını yürütürler; geçerli mazeretleri olmadıkça Meclis Genel Kurulu’na, komisyon ve grup toplantılarına katılırlar. Bu toplantılara mazeretsiz üst üste üç kez gelmeyen üyeye Yönetim Kurulu’nca uyarı yapılır. Bu yönetmenlik, grubun kuruluşundan 15 gün sonra grup üyesi milletvekilleri tarafından hazırlanır ve grup üyelerinin salt çoğunluğunun oyuyla yürürlüğe girer. Bu yönetmenlik, Meclis Başkanlığına ve parti Merkez Yürütme Kurulu’na bildirilir. Grup genel kurulunda, seçimlere ait oylamalar ve milletvekillerini bağlayıcı nitelikteki konulara ilişkin kararların oylamaları gizli yapılır. Bakanlar Kurulu’na ya da bakana güven ya da güvensizlik oyu verilmesi için karar alma yetkisi, Grup Genel Kurulunundur. Bu yetki başka bir organa ya da merciye devredilemez.
1- Grup yönetim kurulu ve Başkanı
a) TBMM Parti Grubu, her toplantı yılı başında, o yıl için 2 başkan vekili ve 5 kişiden oluşan Yönetim Kurulunu seçer.
b) Parti Genel Başkanı, TBMM üyesi ise Parti Grubunun ve Grup Yönetim Kurulu’nun başkanıdır; Parti Genel Başkanı TBMM üyesi değil ise, grup üyeleri arasında İç Yönetmenlikte gösterilen yöntemle Grup Başkanı seçilir.
c) Grup Başkan vekilleri, parti grubunun yasama çalışmalarının yürütülmesinde Genel Başkan’ın yardımcısı ve görevlendirdiği konularda vekilidir.
d) Grubun doğal sözcüsü Genel Başkan’dır. Genel Başkan bulunmadığı ve uygun bulduğu hallerde sözcülüğü, grup başkan vekilleri yapar.
e) Yasama girişimlerinin düzenli bir biçimde yürütülmesi ve Meclis çalışmalarında uyum sağlanması Grup Yönetim Kurulu’nun görevidir. 232- Grup kurulmayan durumlar Partili milletvekillerinin sayısı grup kurmaya yetmiyorsa; bu milletvekilleri partinin genel tutumunu ilgilendiren ya da Merkez Yürütme Kurulu’nca gerekli görülen konularda toplanarak ortak tutum belirlerler. Aralarındaki işbirliğinin ve görev bölümünün kurallarını Merkez Yürütme Kurulu’na danışarak saptarlar.
MADDE 25: BELEDİYE VE İL GENEL MECLİSİ GRUPLARI
a) Belediye Meclislerindeki üyeler Belediye Meclis Grubunu ve İl Genel Meclislerindeki üyeler il Genel Meclis Grubunu oluşturur.
b)Parti Belediye Başkanları, Belediye Meclislerindeki Parti Grubunun doğal başkanlarıdırlar.
c) Belediye Meclisi Parti Grubu, kendi içinde Grup Başkanı’nı, Başkan Vekillerini ve sözcülerini seçerler.
d)İl Genel Meclisi Parti Grubu’nun başkanı ise İl Başkanıdır. Bu grup kendi içinden Başkan Vekili ve Sözcüsünü seçer. İl ve İlçe Başkanları; parti gruplarının “Bütçe”, “Yıllık Program” ve “Faaliyet Raporu” görüşmeleri öncesi olmak üzere bir yıl içinde en az üç kez toplantıya çağırır.
e)Gruplar ve üyeleri; partinin program ve ilkelerine, Büyük Kongre ile kendi Kongreleri ve gruplarının kararlarına uymak ile yükümlüdürler.
f) Belediye Başkanları’nın yürütme ile ilgili bağlayıcı grup kararı alınamaz.
MADDE 26: PARTİ ADAYLARININ BELİRLENMESİ
Milletvekili Genel Seçimleri için Yüksek Seçim Kurulu’nca seçim çevresi, ön seçim çevresi için esas alınır.
MADDE 27: MİLLETVEKİLLİĞİ ADAYLIĞI
1- Adaylık Yönetmenliği
TBMM milletvekilliği için parti adaylığına baş vurma, aday adaylarından alınacak özel ödentinin tutarı, parti adaylarının nasıl saptanması için seçilecek yöntem, PM tarafından belirlenir ve bu amaçla bir yönetmenlik hazırlar.
2- Adaylığa başvurma
Genel ve ara milletvekili seçimlerinde, adaylık başvurusu, İl Başkanlığına ya da doğrudan Merkez Yürütme Kurulu’na yazılı olarak yapılır. Adaylık için parti üyesi olmak gerekmez. İller, adaylık baş vuru süresinin sonunda, aday başvuru dosyalarını Parti Merkez Yürütme Kurulu’na yollar.
3- Adayların belirlenmesi
Milletvekili seçimlerinde parti adayları, bütün üyeler açık ön seçim yöntemi ile belirlenir. Ya da zorunlu hallerde PM, üye tam sayısının 2/3 çoğunluğu ile SPY’da gösterilen diğer aday belirleme yöntemlerine baş vurma kararı alabilir.
4- Kontenjan adaylığı
SPY’nin 38. Maddesine göre gerekli seçim çevrelerinde gösterilecek partili kontenjan adayları, PM’ce seçim çevresindeki il ve ilçe yönetimlerinin görüşü alınarak; diğer adayların belirlenmesinden sonra en geç 10 gün içinde belirlenir; diğer adaylarla birlikte Yüksek Seçim Kurulu’na bildirilir.
5- Adayların bildirilmesi
Genel Başkan ya da Parti Merkez Yürütme Kurulu, PM tarafından saptanan kontenjan ve diğer milletvekili adaylarının, seçim çevrelerine göre düzenlenmiş̧ parti listesinin, Yüksek Seçim Kurulu’na süresinde verilmesini sağlar.
6- Aday listelerindeki eksikliklerin tamamlanması
Aday listeleri kesinleşmeden bu listelerde boşalma olur ve listedeki sıraya göre kaydırma sonunda noksanlıklar doldurulmazsa eksiklikler, Merkez Yürütme Kurulu tarafından tamamlanır.
7- Adayların merkez organlarınca belirlenmesi
Bir seçim çevresinde, parti örgütünün bulunmaması, gösterilmesi gereken aday sayısından az sayıda başvuran olması, ön seçim delegelerinin belirlenmemiş̧ olması ya da ön seçim sonuçlarının yetkili kurullarca geçersiz sayılması gibi durumlar, ön seçim çevresine ilişkin aday listesi ve adayların listedeki sıraları PM’ce belirlenir. Ön seçimde eşit sayıda oy almış̧ olanların öncelik sırası, PM’ce oylamayla ya da kura çekme yoluyla kararlaştırılır.
MADDE 28: YEREL SEÇİMLERDE PARTİ ADAYLIĞI BAŞVURMA
Belediye Başkanlığı, Belediye Meclis üyeliği için adaylık baş başvurusu, İl Başkanlığına yazılı olarak yapılır. Adaylık başvurusu için parti üyesi olmak gerekmez. İller, adaylık başvuru süresinin sonunda, aday başvuru dosyalarının bir suretini PM’ye yollarlar. Adayların Belirlenmesi Yerel seçimlerde parti adayları, o seçim bölgesindeki tüm parti üyelerine açık önseçimle veya PM tarafından uygun görülecek başka bir yöntemle belirlenir. PM hangi seçim bölgelerinde hangi yöntemle aday belirleneceğine karar verir. PM gerekli görürse bu tercihin yapılmasını İl Yönetim Kurullarına da bırakabilir. Yerel seçimlerde parti adaylarının tespiti ile ilgili hususlar, PM tarafından hazırlanan yönetmenliklerle düzenlenir.
MADDE 29: HÜKÜMET KURMA VE HÜKÜMETTEN AYRILMA
Hükümet kurulmasına, bir hükümete katılmaya ya da partinin hükümetten ayrılmasına PM karar verir... Hükümet parti ilişkileri Partili bakanlar, partinin programa, genel politik kararlarına ve hükümet programına uymakla yükümlüdürler. Partinin kurduğu ya da katıldığı hükümetle, parti organları arasındaki uyumu Genel Başkan sağlamakla görevlidir. Tüm parti organları ve üyeleri, hükümetin başarısı için çalışmakla; hükümetin karar ve icrasını anlatmakla, halkın istek, eğilim ve beklentilerini hükümete aktarmakla görevlidirler. Partinin kurduğu ya da katıldığı hükümete; Genel Başkan Yardımcıları ve Grup Başkan vekilleri ile grup yöneticileri, bu görevleri üzerinde tutarak katılamazlar.
MADDE 30: DİSİPLİN VE DENETİM
Üyelerin, parti tüzük ve ilkelerine aykırı düşen ve Parti’den aldığı görev ve sorumlulukla bağdaşmayan tutum, davranış ve eylemlerini soruşturma görevi, disiplin kurullarınındır. Disiplin Kurullarında görev alanlar, partinin diğer organlarında görev alamazlar. Disiplin Kurul üyeliğine aday olmak ve seçilmek için disiplin cezası almamış̧ olmak gerekir. Bir disiplin kurulunda görev alan bir kimse, başka bir disiplin kurulunda görev alamaz. Eşlerle ikinci dereceye kadar olan kan ve sıhri hısımlar aynı Disiplin Kurulu’nda görev alamazlar. Disiplin Kurullarında boşalma olduğunda, yedekler sırası ile çağrılır.
1- Merkez Disiplin Kurulu (MDK) ve yetkileri: Büyük Kongre tarafından gizli oyla seçilen, 7 asil ve 7 yedek üyeden oluşur. Parti Merkez Organlarında görevli olanlarla, TBMM üyelerinin yasama çalışmaları dışındaki turum ve eylemleri, il başkanı, il yönetim kurulu, il disiplin kurulu 27üyeleri ve partili il merkez belediye başkanları ile ilgili disiplin soruşturmaları, PM’nin isteği ile karara bağlar.
2- İl Disiplin Kurulu: İl Kongresince gizli oyla seçilen, 3 asil ve 3 yedek üyeden oluşur. MDK yetkileri dışındaki üyeler soruşturması, İl Yönetim Kurulu’nun isteğince karar bağlar.
3- TBMM Grup Disiplin Kurulu: Grup genel kurulunca gizli oyla seçilen, 5 asil ve 5 yedek üyeden oluşur. Partili TBMM üyelerinin, Grup İç Yönetmenliğine ve Grubun bağlayıcı kararlarına aykırı davranışları, Grup Yönetim Kurulu’nun isteği üzerine karara bağlar. Disiplin Kurulları’na Başvuru Resen veya şikâyet üzerine Disiplin Kurullarına başvurulabilir. Organların üyeleri, kendileri ile ilgili sevk oylamasında oy kullanamaz. İlgiliyi disipline sevk eden organ, sevk işlemini ilgili yasalara, parti tüzüğüne uygun düzenler. Başvuru ya da sevk işleminde bulunan kişi veya örgüt başvurusuna esas teşkil eden tüzük hükümlerini, ihlal edilen tüzük maddesini ve iddiasını destekleyen bilgi, belge, tanık ve her türlü kanıtı dilekçeyle, ilgili organa iletmek durumundadır.
4- Çalışma biçimi
a)Disiplin Kurulları ilk toplantılarında, üyeleri arasından bir Başkan ile bir sekreter Üye’yi gizli oyla seçer. Mazeretsiz olarak bir yılda üç toplantıya katılmayan Disiplin Kurulu Üyelerinin üyelikleri düşer.
b) Disiplin Kurulları üye tam sayısının en az üçte iki çoğunluğu ile toplanır ve hazır bulunanların çoğunluğu ile karar verir. Ancak, SYP’nin 100/d-1 maddesinde gösterilen durumlar dışında üyelikten kesin çıkarma cezası için üye tam sayısının çoğunluğunca karar verilmesi gerekir.
c) Disiplin Kurulu’na verilen üyenin yazılı ve sözlü savunma vermeye hakkı vardır. Savunma için süre, Savunmaya Çağrı Belgesi’nin ilgiliye bildiriminden 28başlayarak 15 gündür. Bu sürede savunma yapmayanlar, hakkını kullanmaktan vazgeçmiş̧ sayılır.
d) Zorunlu durumlarda Disiplin Kurulları 15 günlük ek süre verebilir. Savunmaya çağrı, Disiplin Kurulu Başkanlığınca, yazılı olarak üyenin başvuru belgesindeki adresine ya da bildirilen en son adrese yapılır. Savunmaya çağrı yazısında, uygulanması istenen disiplin cezası ile bu cezaya neden olan eylemler açıkça belirtilir. Sevk edilen üyeye savunması için yazılı çağrı yapılır.
e) Bu çağrıya 15 gün içinde yanıt vermeyen üye savunma hakkından vazgeçmiş̧ sayılır. Bu süre seçim dönemlerinde SPY 55. madde çerçevesinde 7 güne indirilebilir.
f) Disiplin Kurulları kendisine yapılan başvuru veya sevki en geç iki ay içinde sonuçlandırır. Ancak disiplin kurulları, ilgiliyi tedbiren görevden alırsa 1 ay içinde karar verir. Disiplin Kurulları, karar verinceye kadar toplantılarını kapalı yürütür.
g) Disiplin Kurulları’nın görüştüğü bir olayla ilgili olarak parti organ ve toplantılarında görüşme açılmaz. Söz alınamazsa, yayın yapılamaz. Ancak MDK vermiş̧ olduğu kararlar, PM ve Büyük Kongre’de kaldırılabilir. Bunun için ilgilinin şahsen veya il yönetim kurulunun 1/5’nin; PM veya Büyük Kongre’nin 1/20' sinin başvurusu gereklidir.
h) Parti Disiplin Kurullarına sevk edilen üye disiplin kurullarının kesin kararı olmadan masumdur. Ancak disiplin kurulları gerekli görürse tedbir niteliğinde olmak üzere Disiplin Kurullarına sevkedilen üyeyi parti içindeki görevlerinden alabilir.
ı) Disiplin Kurullarınca hakkında geçici çıkarma cezası verilen üye, parti faaliyetine katılamaz ve parti organlarına teklifte bulunamaz. Ancak geçici çıkarma süresinde partinin program ve tüzüğüne ve parti organlarının bağlayıcı kararlarına uymakla yükümlüdür.
J) Partiden kesin çıkarma için, Disiplin Kurullarının üye tam sayısını yarıdan bir fazlasının kararı gereklidir. Kasıtlı suç isnadı ve asılsız tanıklık disiplin suçu olarak değerlendirilir ve bu konuda disiplin kurulları resen işlem yapar.
k) Disiplin Kurulları kararları alınmadan bu konuda parti içinde ve dışında yazılı veya sözlü görüş̧ açıklayanlar hakkında disiplin kurullarınca işlem yapılır. Kadına yönelik suçlar, disiplin kurullarında görüşülmesine öncelik verilir.
5- Karar düzeltme ve yeniden yargılama talebi
MYK, MDK kararlarına karsı düzeltme ve yargılamanın yenilenmesi talebiyle MDK’ya başvurabilir. Karar düzeltme talebi her zaman yapılabilir. Her iki başvuruda da gerekçeler gösterilir. Bu başvurular, tüzük ve SPY’de belirtilen itiraz yolları arasında değerlendirilmez. MDK bu talebi en geç 30 gün içinde karara bağlar. Karar düzeltme talebi sonuçlanıncaya kadar disiplin kurulu kararı uygulamaya sokulmaz. Hakkında partiden veya gruptan geçici ya da kesin çıkarma cezası verilen üye, parti içi itiraz yollarını tükettikten sonra; bu cezaya karşı Disiplin Kurulu’na sevk eden kurulun görev ve yetersizliği ya da ilgili yönetmenliğe aykırı olduğu savıyla yetkili Asliye Hukuk Mahkemesi’ne, kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde itiraz edilebilir. Mahkemenin vereceği karar kesindir. Parti kurul ve organlarının kararlarına karşı yasalara ve tüzüğe uygun itiraz hakkı sınırlanamaz ve itiraz suç sayılmaz.
MADDE 31: DİSİPLİN KURULU VE DİSİPLİN SUÇLARI VE YAPTIRIMLARI
Disiplin kurulu en az yedi üyeden oluşur ve başlıca görevi parti tüzüğüne aykırı eylem ve davranışları sorgulamak ve karara bağlamaktır. Disiplin cezaları, ağırlık sırasıyla uyarma, kınama, Partiden veya guruptan geçici çıkarma ve kesin çıkarmadır. Uyarma; yazılı olarak dikkat çekmedir. Kınama; yazılı olarak kusur bildirmedir. Üyelikten geçici çıkarma; üyenin parti ile ilişkisinin 6 aydan 12 aya kadar kesilmesidir. Kesin çıkarma; üyenin süresiz olarak parti ile ilişkisinin kesilmesidir.
Tüzüğe, programa, Büyük Kongre ve diğer kurul kararlarına aykırı davranmak; yetkili organlarca verilen görevleri özürsüz yapmaktan kaçınmak ya da engellemek; partiye zarar veren çalışmalarda ya da açıklamalarda bulunmak eyleminde bulunan üyelere 30Uyarma Görev verilmediği hallerde kendisini görevli göstermek; partinin yetkili organlarınca kendisine verilen yetkiyi ve kendisine gösterilen güveni kötüye kullanmak; partinin genel tutumuna ve doğrultusuna ters düşen kuruluşlara, yetkili organların uyarısına rağmen üye olmak ya da bu tür kuruluşların çalışmalarına katılmak ya da yardımcı olmak; kendisinin ya da başkasının bulunduğu pozisyondan kişisel çıkarları için yararlanmaya çalışmak; parti adaylarına karşı, başka parti adaylarından yana açık gizli çalışmak eyleminde bulunan üyeler hakkında suçun isleniş̧ şekil ve ağırlığına göre en az uyarma, en çok geçici çıkarma, Partinin parasını, eşyasını, mallarını ya da üyelerince parti çalışmaları ya da sosyal çalışmalar için kendisine emanet edilen parayı, eşyayı, malları kötüye kullanmak; yetkili organların kararı olmadan başka partilerin listesinden ya da bağımsız aday olmak; Parti Meclis Grubunca kurma veya katılmamaya karar verilmemiş̧ hükümette, bu kuruldan izin almaksızın üyelik kabul etmek; Kongre, grup ve yetkili kurulların çalışmalarını engelleme, bozma ve bozdurma amacı ile yetkili organ ve kişilere karşı, tüzüğe uygun itirazlar dışında partinin bütünlüğünü bozmaya yönelik her türlü eylemde bulunmak, eyleminde bulunan üyeler hakkında suçun isleniş̧ türü ve ağırlığına göre en az geçici çıkarma, en çok kesin çıkarma, Kurul ve organ toplantılarına arka arkaya üç kere katılmayan yöneticiye uyarı, Parti defter ve evraklarında tahrifat yapan üye veya yöneticiye kınama, geçici çıkarma veya kesin çıkarma Parti üyelerinin kişilik haklarını zedeleyici beyanda bulunan üye ve yöneticilere uyarma ve kınama, Temel İnsan Haklarına yönelik ihlallerde bulunan üyeye kınama, geçici çıkarma ya da kesin çıkarma, Özel alan dahil kadınlara yönelik her türlü şiddet ve tacizde bulunan üyeye kınama, geçici çıkarma ya da kesin çıkarma, Zamanında mal beyanında bulunmayanlara, en az uyarma, en fazla geçici çıkarma, yaptırımları uygulanır. Disiplin cezasına neden olan eylem, tutum ve davranışın yenilenmesi durumunda bir üst derece ceza uygulanır. Kınama cezası alanlar 1 yıl süre ile yönetim kurullarına seçilemezler; seçilmiş̧ iseler görevden alınırlar. Geçici çıkarma cezası alan üye, çıkarma süresi içinde seçme ve seçilme hakkını kullanamaz, ancak Parti Tüzük ve ilkelerine aynen uyar. Kınama ve geçici çıkarma cezaları, partilinin yazılı bulunduğu üye kayıt defterine islenir. Kesin çıkarma cezası alanların adları silinir, kimlikleri, MYK tarafından bütün örgütlere duyurulur. TBMM Grup üyeliğinden kesin olarak çıkarılma, Partiden çıkarılmayı gerektirir. TBMM Grubu’ndan geçici olarak çıkarılmasına karar verilen milletvekilleri, bu süre içinde grup toplantılarına katılamazlar. Belediye Başkanı, Belediye Meclis üyeleri ve İl Genel Meclisi üyelerinden oluşan gruplar için de bu kural geçerlidir. Disiplin Kurulu kararları, kesinleştiği günden itibaren yürürlüğe girer. Bir disiplin suçu nedeniyle, eylem veya davranışın yapılmasından veya ilgili organ tarafından belgelenmesinden başlayarak 3 ay içinde disiplin soruşturması açılmazsa; o suçtan ötürü bir daha o üye hakkında soruşturma yapılamaz ve yaptırım uygulanamaz.
MADDE 32: PARTİNİN MALİ İŞLERİ GELİR VE GELİR KAYNAKLARI
Parti çalışmalarını doğrudan doğruya üyelerin maddi katkılarıyla sürdürmek ve belirli kişi ve çevrelerin partide güçleriyle ağırlık kazanmalarını önlemek için, yasalara uygun olarak partiye sürekli gelir akışını güvence altına alabilmek için, tüm üyeler; kişisel gelir durumları ile orantılı olarak ve tüzükle belirtilen ölçü ve biçimde düzenli aidat öderler. Bağış alırken hiç kimse verdiğinden fazlasını vermeye zorlanamaz ya da bunu hissettirecek bir davranışta bulunulamaz.
Gelir kaynakları
a)Üyelerden alınan giriş̧ ve aylık aidatlar,
b)Parti milletvekillerinden alınacak aidatlar,
c)Adaylık için başvurmalardan alınacak özel ödentiler,
d)Parti bayrağı, flaması, rozet vb.’nin satışlarından elde edilecek gelirler,
e)Parti yayınlarından sağlanacak gelirler,
f)Üye kimlik kartı, defter, makbuz karşılığında alınacak paralar,
g)Partice düzenlenen kültür ve sanat etkinliklerinden elde edilecek gelirler,
h)Parti mal varlığından elde edilecek gelirler,
i)Bağışlar,
)Partili Belediye Başkanlar, Belediye ve İl Genel Meclisi Üyelerinin ödentileri, Devlet yardım ve SPY’nin 110. Maddesi uyarınca partiye intikal edecek mallar, haklar ve alacaklar.
k)Bu gelirler partinin hangi birimince sağlanmış olursa olsun, parti tüzel kişiliğinindir.
l)Gelirler, Merkez Yürütme Kurulu (MYK) tarafından bastırılan makbuzlar karşılığında alınır. Bu makbuzlara ilişkin kayıtlar, Genel Sayman’ca tutulur.
m)Parti örgütü aldığı ve kullandığı makbuzlardan dolayı Merkez Yürütme Kurulu (MYK)’na karsı sorumludur.
MADDE 33: AİDATLAR
Partiye kayıt olan üyelerden en az 30 TL ve en çok 1000 TL giriş ödentisi alınır. Üye aidatının bir yıllık tutarı 360’TL’den az ve 1200’TL’den fazla olamaz.
Aidatını düzenli olarak ödemeyen üyeler uyarılır, devamı durumunda gerekli yaptırımın uygulanması için disiplin kuruluna sevk edilir.
MADDE 34: SORUMLULUK VE HARCAMALAR
Harcamalar, sözleşmeler ve girişilecek yükümlülükler; parti tüzel kişiliği adına yapılır. İl ve İlçe yönetim kurullarının sözleşme ve yükümlülük altına girmesi MYK’nın iznine bağlıdır izin alınmadan yapılan bağış̧ ve yükümlülüklerden dolayı parti tüzel kişiliği sorumlu tutulamaz. Bu durumda sorumluluk, sözleşmeyi yapan ve yükümlülüğü üstlenen kişi ve kişilere düşer.
MADDE 35: BORÇ VERME YASAGI
Partice, üyeler, gerçek ve tüzel kişilere hiçbir biçimde borç verilemez.
MADDE 36: MAL BEYANI
Parti Genel Başkanı’na, Parti Meclisi ve Merkez Disiplin Kurulu üyeliğine seçilenler ile milletvekili, belediye başkanlıkları ve il genel meclis üyeliklerine seçilenler, seçildikleri tarihten sonra en geç 30 gün içerisinde Parti Genel Başkanlığına mal beyanında bulunmak zorundadırlar.
MADDE 37: BÜTÇE VE KESIN HESAP
İl Yönetim Kurulu bağlı ilçeleri de kapsamak üzere gelir-gider tahminlerini ayrı ayrı gösteren yıllık bütçeyi hazırlar ve her yılın Ekim ayı sonuna kadar Genel Sayman’a gönderir. Bu bütçeler ile aynı süre içinde Genel Merkez Bütçesi, en geç aralık ayı sonuna kadar PM’ce incelenir ve karara bağlanır. 34İlçeleri de kapsamak üzere İl Yönetim Kurulları ve Genel Merkez, Bütçe yılını izleyen Nisan ayı sonuna kadar, bir önceki yıla ait uygulama sonuçlarını gösteren kesin hesapları hazırlar. Bu hesaplar, Genel Sayman tarafından incelenir ve PM’ce onaylanır. Merkez Yürütme Kurulu (MYK), karara bağlanarak birleştirilmiş̧ bulunan kesin hesapların bir örneğini Haziran ayı sonuna kadar Anayasa Mahkemesi ve bilgi için Cumhuriyet Başsavcılığı’na gönderir. Parti Hesapları bilanço esasına göre düzenlenir.
MADDE 38: İL VE İLÇE ÖRGÜTLERİNE GENEL MERKEZ YARDIMI
Her yıl partiye yapılan yasal hazine yardımının %20’si İl Örgütlerine PM kararıyla dağıtılır. Bu dağıtımda, illerin son genel seçimlerde aldıkları oy, üye sayısı, il nüfusu gibi ölçüler esas alınır. İl Yönetim Kurulları, ayni ölçüde İlce ve Belde örgütlerine de pay verir.
MADDE 39: MALİ İŞLER YÖNETMELİĞİ
Partinin tüzel kişiliği adına sözleşme yapılmasına ve yükümlülük altına girilmesine, gelir- gider defterinin tutulmasına, parti bütçe ve kesin hesaplarının düzenlenmesine ilişkin kurallar ve bu konulardaki yönetim birimlerinin görev ve sorumlulukları “Mali İşler Yönetmenliği” ile düzenlenir.
MADDE 40: TUTULACAK DEFTERLER
Partinin merkez, il ve ilçe örgütlerine aşağıdaki defterler zorunlu tutulur: Üye Defterleri: Her ilçe örgütünde aday üyelerin adları bu deftere başvuru sırasına göre işlenir. Asil Üye Defteri: Her ilçe örgütünde mahalle ve köy esasına göre tutulur. Karar Defteri: Her yönetim Birimi için ayrı ayrı tutulan bu defterde, kararlar gün ve sayı sırasına göre düzenlenir, oylamaya katılanlarca imzalanır.
Yazışma Defteri: Yazışmalar bu deftere gün ve sayı sırası izlenerek yazılır. Gelen yazıların asılları ile gönderilen yazıların örnekleri aynı sıra ile dosyalanır. Gelir ve Gider Defteri: Partinin gelirlerinin nerden sağlandığı ile giderlerin hangi işler ve yerler için yapıldığı, belgelerle belirtilerek, sıra ile bu deftere işlenir.
Demirbaş Eşya Defteri: Örgüt birimlerindeki tüm eşyalar, özellikleri belirtilerek, gün ve sıra sayısı esasına göre bu deftere yazılır. Bu defterler, ilgili Seçim Kurulu Başkanlıkları’na onaylattırılarak kullanılır. Organ ve kurullardan başka hangi defterlerden tutulacağı, üye yazımlarının nasıl yapılacağı yönetmenlikle düzenlenir.
MADDE 41: TÜZÜKTE HÜKÜM BULUNMAYAN DURUMLAR
Parti Tüzüğünde hüküm bulunmaması halinde, SPY, Medeni Kanun, Dernekler Kanunu ve TBMM İç Tüzüğünün ilgili hükümleri geçerlidir.
MADDE 42: TÜZÜĞÜN YÜRÜRLÜGE GİRMESİ
Bu tüzük, ilgili evrakla birlikte İçişleri Bakanlığı’na verilip, İnsan ve Özgürlük Partisi kişilik kazandığı andan itibaren bütün hükümleri ile birlikte yürürlüğe girer. Bu Tüzük, üzerinde imzası bulunan Kurucular Kurulu tarafından hazırlanıp, görüşülüp, oy birliğiyle kabul edilmiştir.
MADDE 43: GEÇİCİ MADDELER
Geçici Madde 1
Kurucular Kurulu ilk olağan Kongre yapılıncaya kadar Parti tüzüğüne göre Parti kongresinin sahip olduğu bütün hak ve yetkileri kullanır. Bu süreçte Genel Başkanın çağrısı ile toplanır.
Geçici Madde 2
Kurucular kurulu partinin tüzel kişilik kazanmasından sonra en geç yedi gün içerisinde Genel Başkan, Merkez Yürütme Kurulunu seçmek üzere toplanır.
Geçici Madde 3
Teşkilattan sorumlu Genel Başkan Yardımcısının teklifi, Genel Başkanın onayı ile ya da Genel Başkan tarafından resen, illerde oluşturulacak İl Yönetim Kurullarının belirlenmesi amacıyla Kurucu İl Başkanları görevlendirilir. Kurucu İl Başkanı, görevlendirildiği ilde bulunan kurucu İl Yönetim Kurulu üyeleri, İl Disiplin Kurulu üyeleri, İlçe Başkanları, İlçe Yönetim Kurulları üyelerinin görevlendirilmesini Teşkilattan Sorumlu Genel Başkan yardımcısına teklif eder, Teşkilattan Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı kendi görüşü ile Genel Başkana sunar. Genel Başkan uygun gördüklerini onaylar." İnsan ve Özgürlük Partisi Parti Tüzüğünü, tüzüğün son sayfasına atmış olduğumuz imzalar ile onayladığımızı beyan ederiz.
